دیدکلی
بررسیهای زمین شناسی با وجود تمام دقتی که میشود، تنها امکان وجود مخازن را پیش بینی میکند. برای اطمینان از وجود نفت تنها وسیله حفر چاه است. حفر چاه همچنین برای استخراج آبهای زیزمینی نیز استفاده میشود.تاریخچه و سیر تحولی و رشد
بشر به علت احتیاج به آب که یک مایع حیاتی پرارزش است، در هر شرایطی به جستجوی آن اقدام نموده و به آن دسترسی پیدا کرده است. بدون شک ایرانیان باستان اولین کسانی بودهاند که در حفر چاه و قنات پیشقدم بودهاند. علاوه بر حفر چاه به روش دستی که هم اکنون نیز در بسیاری از جاها رایج است، فنون حفر چاههای مکانیکی نیز به وفور استفاده میشود. حفاریهای مکانیکی که معمولا به دو صورت انجام میگیرد، شامل حفاری ضربهای و دورانی میباشد. متههای ضربهای که تا اواسط قرن نوزدهم برای حفر چاههای نفت مورد استفاده قرار میگرفت و به متد کانادایی معروف بود، به دیلم بلند و قطوری شباهت داشت که قادر بود تا چندین صد متر به درون زمین رخنه نماید.گرچه اکنون اکثر چاههای نفت با روش دورانی حفر میگردد، لکن هنوز در برخی کشورهای نفت خیز مخصوصا ایالات متحده آمریکا هنوز از روش ضربهای استفاده میشود
ادامه مطلب
در سالهاى اخير تکنيک زمين دماسنجى ميانبارهاى سيال که در گذشته نه چندان دور فقط براى مطالعه ژنز ذخائر مختلف به کار گرفته مىشد، براى حل مسائل پترولوژى، سنگ رسوب، تکتونيک و کيفيت آبهاى زيرزمينى قديمى نيز بکار گرفته مىشود. دراين ارتباط اخيراً استفاده از اين روش در اکتشاف نفت وگاز آغاز شده و در حال توسعه مىباشد. به رغم قابل توجه بودن پهنه ايران زمين از نظر دارا بودن ذخائر نفت و گاز هنوز اين تکنيک در کشور بکارگرفته نشده است. دراين پژوهش براى اولين بار اين روش براى رديابى ميانبارهاى نفتى در نمونههاى گرفته شده از حوضههاى جنوب غرب ايران و ايران مرکزى بکار رفته است که به شناسائى اين ميانبارها انجاميده است. از آنجا که کاربرد اين روش آزمايشگاهى در اکتشاف نفت وگاز به کاهش فوق العادهاى درهزينهها و زمان اجراء پروژه هاى اکتشافى منجر مىشود. استفاده از اين روش در مطالعات مقدماتى اکتشافات نفتى به جامعه زمين شناسان ايران بويژه زمين شناسان نفت پيشنهاد مىگردد.
ادامه مطلب
ارزیابی اختصاصات مخزنی شامل مطالعه پارامترهای پتروفیزیکی نظیر تخلخل، نفوذپذیری و اشباع سیالات؛ تغییرات لیتولوژیکی نسبت به عمق و اختصاصات هیدروکربنی از جمله ضخامت مفید، غیرمفید و ستون مفید هیدروکربوری است. سنگهای کربناته همراه با ماسه سنگها، سنگهای مخزنی نفت و گاز عمده ای را در دنیا تشکیل می دهند. مخزن آسماری میدان نفتی منصوری از جمله مخازن کربناته ترشیری ایران است که در ۴۰ کیلومتری جنوب اهواز قرار دارد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
نفت خام رشادت-رسالت قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به نام نفت خام مخلوط رستم و رخش خوانده می شد. بهره برداری از نفت خام رشادت در اوت ۱۹۶۹ و از میدان رسالت (رخش) از فوریه ۱۹۷۱ آغاز شد. تولید این نفت خام در دسامبر ۱۹۷۶ به دنبال تجاوز نظامی امریكا به سكوهای نفتی میدان های رشادت، رسالت و سلمان قطع شد و در اوت ۱۹۹۲ بهره برداری مجدد از آنها آغاز شد. این نفت خام با درجه «ای.پی.آی» ۳۵، ۱.۷ درصد وزنی
ادامه مطلب
الف :گاز ساختگی (SUBSTITUTE NATURAL)
گاز ساختگی را می توان مانند گاز سنتز از گازسازی زغال سنگ و یا گازرسانی مواد نفتی بدست اورد ارزش گرمایی این گاز در مقایسه با گاز سنتز بسیار بالاتر است چون مانند گاز طبیعی بخش عمده آن را گاز متان تشكیل می دهد. گاز ساختگی را می توان با روش لورگی نیز بدست آورد ( همچنین نگاه كنید به لورگی - رهرگس فرایند) .
ب: گاز سنتز (SYNTHESIS GAS)
گاز سنتز گازی است بی بو ، بی رنگ و سمی كه در حضور هوا و دمای ۵۷۴ درجه سانتیگراد بدون شعله می سوزد. وزن مخصوص گاز سنتز بستگی به میزان درصد هیدروژن و كربن منواكسید دارد از گاز سنتز می توان به عنوان منبع هیدروژن برای تولید آمونیاك ،متانول و هیدروژن دهی در عملیات پالایش و حتی به عنوان سوخت استفاده كرد گاز سنتز از گاز طبیعی ، نفتا، مواد سنگین و زغال سنگ بدست می آید . معمولا برای تولید هر یك تن گاز سنتز كه در آن نسبت مولی H۲/CO=۱ باشد ، به ۰/۵۵ تن متان نیاز است . در صورتی كه این نسبت ۳ باشد ۰/۴۹ تن متان لازم خواهد بود. تهیه گاز سنتز از منابع هیدروكربورها امكان پذیر است كه به شرح زیر خلاصه می شود:
۱- تهیه گاز سنتز از زغال سنگ در فرایند تهیه گاز سنتز از زغال سنگ و یا گازی كردن زغال سنگ بخار آب و اكسیژن در دمای ۸۷۰ درجه سانتیگراد و فشار ۲۷ اتمسفر با زغال سنگ تركیب می شود محصول حاوی ۲۲.۹ درصد هیدروژن ۴۶.۲ درصد كربن منو اكسید ،۷.۸ درصد كربن دی اكسید ، ۲۲.۵
ادامه مطلب
فناوری نانو میتواند اثرات قابل توجهی در صنعت نفت داشته باشد، در مطلب زیر بعد از اشاره به برخی از این تأثیرات، تعدادی از كاربردهای فناوری نانو در صنعت نفت بویژه در بحث آلودگی محیط زیست و نیز سنسورهای نانو به طور مختصر معرفی گردیده است:
مقدمه
هنگامی كه ریچارد اسملی ( Richard Smally ) برندة جایزة نوبل، بالك مینسترفلورسنس را در سال ۱۹۸۵ در دانشگاه رایس كشف نمود، انتظار اندكی داشت كه تحقیق او بتواند صنعت نفت را متأثر سازد. سازمان انرژی آمریكا ( DOE ) سرمایهگذاری خود را در قسمت فناوری نانو با ۶۲ درصد افزایش داد تا مطالعات لازم در زمینة موادی با نامهای باكیبالها ( Bulky Balls ) و باكیتیوبها ( Bulky Tubes ) استوانههای كربنی كه دارای قطر متر میباشند صورت گیرد. نانولولههای كربنی با وزنی در حدود وزن فولاد، صد برابر مستحكم تر از آن بوده، دارای رسانش الكتریكی معادل با مس و رسانی گرمایی هم ارز با الماس میباشند. نانوفیلترها میتوانند به جداسازی مواد در میدانهای نفتی كمك كنند و كاتالیستهای نانو میتوانند تأثیر چندین میلیارد دلاری در فرآیند پالایش بهدنبال داشته باشند. از سایر مزایای نانولولههای كربنی میتوان به كاربرد آنها در تكنولوژی اطلاعات ( IT ) نظیر ساخت پوششهای مقاوم در مقابل تداخلهای الكترومغناطیسی، صفحههای نمایش مسطح، مواد مركب جدید و تجهیزات الكترونیكی با كارآیی زیاد اشاره نمود.
علم نانو یك تحول بزرگ در مقیاس بسیار كوچك بسیاری از محققان و سیاستمداران جهان معتقدند كه علم نانو میتواند تحولات اساسی در صنعت جهانی ایجاد نماید صنعت نفت نیز از پیشرفت این تكنولوژی بهرهمند خواهد گشت.
علم نانو میتواند به بهبود تولید نفت و گاز با تسهیل جدایش نفت وگاز در داخل مخزن كمك نماید. این كار با درك بهتر فرآیندها در سطوح مولكولی امكانپذیر میباشد.
با توجه به اینكه نانو مربوط به ابعادی در حدود متر میباشد، نانوتكنولوژی به مفهوم ساخت مواد و ساختارهای جدید توسط مولكولها و اتمها در این مقیاس میباشد.
خوشبختانه كاربردهای عملی نانو در صنعت نفت جایگاه ویژهای دارند. نانوتكنولوژی دیدگاههای جدید جهت استخراج بهبودیافتة نفت فراهم كرده است. این تكنولوژی به جدایش موثرتر نفت و آب كمك میكند . با افزودن موادی در مقیاس نانو به مخزن میتوان نفت بیشتری آزاد نمود. همچنین میتوان با گسترش تكنیكهای اندازهگیری توسط سنسورهای كوچك، اطلاعات بهتری دربارة مخزن بدست آورد.
مواد نانو
صنعت نفت تقریباً در تمام فرآیندها احتیاج به موادی مستحكم و مطمئن دارد. با ساخت موادی در مقیاس نانو میتوان تجهیزاتی سبكتر، مقاومتر و محكمتر از محصولات امروزی تولید نمود. شركت نانوتكنولوژی GP در هنگكنگ یكی از پیشگامان توسعة كربید سیلیكون، یك پودر سرامیكی در ابعاد نانو میباشد.
ادامه مطلب
ارزیابی عملیات تزریق آب با استفاده از داده های لرزه ای چهار بعدی
بررسی لرزه ای را می توان در ارزیابی عملیات تزریق آب استفاده نمود. نقشه های تغییرات لرزه ای، نقاطی را نشان می دهد که نفت موجود در آن توسط تغییرات آب رانده شده است. سرعت امواج لرزه ای تابعی از 12 پارامتر متفاوت مخزن می باشد. با استفاده از سرعت امواج لرزه ای، می توان میزان اشباع آب را در یک عملیات تزریق آب تخمین زد. یک روش جدید ریاضی در این مقاله معرفی شده است و این روش بر روی یک مدل از مخزن اعمال شده است.
ادامه مطلب
عملیات و تعمیرات درون چاه:
این بخش از شرکت پیراحفاری وظیفه ی تعمیرات اجزای رشته لوله مغزی را با استفاده از سیم/کابل چاه پیمایی بر عهده دارد. این قسمت شامل دستگاهها و وسایل چاه پیمایی بخش فیزیک سنجی و قسمت تعمیرگاه وسایل درون چاهی است.
می دانیم بسته به نوع عملیات چاه پیمایی از سیم یا کابل استفاده می شود پس در این متن منظور از کابل یا سیم چاه پیمایی همان رشته ی چاه پیمای است.
این قسمت ها در این گزارش به طور خلاصه توضیح داده شده است و با نظر به اینکه کتابچه های کاملی در این مورد نوشته شده تکرار آنها در این گزارش ضرورت ندارد.
١) دستگاهها و وسایل چاه پیمایی:
الف- وسایل کنترل فشار و ادوات سطحی:
همانطور که در شکل زیر مشخص شده است اجزای کنترل فشار و ادوات سطحی بر روی تاج چاه بسته می شوند. به این منظور ابتدا شیر ایمنی را از حالت خودکار خارج می کنند تا هنگام ورود ابزار چاه پیمایی به داخل چاه بسته نشود که در این صورت کابل چاه پیمای را قطع می کند. حال درپوش چاه را برداشته و بر روی شیر عمقی وسیله ی کنترل فشار (BOP) را نصب می کنند. بر روی دستگاه کنترل فشار معمولا سه شاخه لوله موسوم به لوبریکیتور نصب شده و روی آن استافینگ باکس(Stuffing Box) نصب می شود.
١- جرثقیل:
جرثقیل برای بلند کردن ادوات سطحی برای متصل کردن یا باز کردن از سر چاه و همچنین بلند کردن لوبریکیتور و استافینگ باکس برای اتصال ابزار به کابل چاه پیمایی استفاده می شود.
٢-کامیون چاه پیمایی:
کامیون چاه پیمایی دارای دو تا سه قرقره ی کابل/سیم چاه پیمایی با قطرهای مختلف است. همچنین در اتاقک پشت قرقره ها یک فرمان٬ دو دنده و دو اندازه گیر وجود دارد که یکی عمق و یکی مقدار کشش موجود در کابل را نشان می دهد.
اگر نیروی کششی که اندازه گیر نشان می دهد از وزن ابزار هنگام راندن کمتر شد یعنی ابزار چاه پیمایی بر روی جایی نشسته است و اگر نیروی کششی که اندازه گیر نشان می دهد از وزن ابزار هنگام راندن بیشتر شد یعنی ابزار به جایی گیر کرده است. با استفاده از فرمان می توان سیم چاه پیمایی را طوری هدایت کرد که به طور منظم به دور قرقره پیچیده شود. از دنده ها هم برای تنظیم سرعت پیچیدن سیم استفاده می شود.
ادامه مطلب
اینجانب رضاصفری دانشجوی مهندسی نفت دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت هستم.این وبلاگ به منظور درج مطالب تخصصی مهندسی نفت و همچنین ارتباط بیشتر دانشجویان مهندسی نفت ایجاد شده است .در این وبلاگ سعی شده است با ارائه مطالب مفید و آموزنده در مورد مهندسی نفت به دانشجویان و علاقه مندان به این رشته کمک ناچیزی شود.دوستانی که علاقه مند به درج مطلب در این وبلاگ هستند لطفا از طریق ایمیل و یا ثبت نظر من را مطلع کنند تا مطالب آنها با نام خودشان در وبلاگ قرار گیرد.از آنجا که یکی از اهداف ما جلب نظر دوستان است نظرات شما در این راه یاری دهنده ما خواهد بود.
