تبليغاتX
وبلاگ تخصصی مهندسی نفت دانشگاه مرودشت
 
خارک:
 
جزيره خارگ در فاصله ٥٧ كيلومتری شمال غربی بوشهر واقع گرديده، طول تقريبی اين جزيره ٨ و عرض آن ٤ تا ٥ كيلومتر در ٢٨ كيلومتری بندر گناوه قرار دارد.
با اكتشاف نفت در خليج فارس و فعال شدن شركت آيپک در سال ١٣٣٨ در اين جزيره استخراج نفت در اين منطقه نفتی، عملياتی گرديد.
اکتشاف و توليد در اين ناحيه توسط شرکت ايپاڨ در سال ١٣٣٨ پس از عقد قرارداد بين شرکت ملی نفت ايران (طرف اول) و شرکت آموکو (طرف دوم) شروع گرديد که تا سال ١٣٥٧ ادامه داشت و در طی سال فعاليت خود، چهار حوزه نفتی شامل ابوذر، فروزان، دورود ١ و سروش کشف و پس از تجارتی شماخته شدن، توليد از هر ميدان شروع گرديد
میادین نفتی این منطقه
میدان فروزان
اين ميدان در ١٠٠ كيلومتری جنوب شرقی جزيره خارگ واقع گرديده است . ميدان فروزان با ميدان مرجان ( عربستان سعودی ) مشترک بوده و بدليل بهره برداری مشترک اين حوزه نفتی مورد توجه خاص ميباشد .
اين ميدان داراي ٥٣ حلقه چاه ميباشد كه توليد روزانه آن به ميزان ٤٥,٠٠٠ بشكه نفت و مواد همراه است كه پس از تصفيه اوليه و ثانويه در حدود ٣٧,٠٠٠ بشكه نفت خام از آن استحصال ميشود . نفت اين ميدان بوسيله خط لوله ٣٠ اينچ زير دريا به تاسيسات خشكی جهت فرآورش و ذخيره سازی ارسال ميشود . پروژه توسعه اين ميدان با پيمانكار ايرانی در قالب قراردادهای بيع متقابل منعقد و پس از چهار سال با اجرای پروژه توليد ميدان تا ميزان ١٠٥,٠٠٠ بشكه در روز افزايش خواهد يافت.
میدان ابوذر
اين ميدان در جنوب غربی و در فاصله ٧٦ كيلومتری از جزيره خارگ واقع گرديده و دارای ٨٩ حلقه چاه است . و در حال حاضر توليد روزانه آن حدود ١٤٥,٠٠٠ بشكه نفت ميباشد . نفت اين ميدان بوسيله خط لوله ٢٤ اينچ زير دريا به جزيره خارگ جهت فرآورش و ذخيره سازی ارسال ميشود . بازسازی اين ميدان كه در دوران جنگ تحميلی منهدم شده بود ، از دستاوردهای ملي و مهم صنعت نفت ايران و مخصوصا" اين شركت ميباشد . تمامی مراحل طراحی ، ساخت ، حمل و نصب سكوهای ميدان ابوذر توسط مهندسين و صنعتگران ايرانی انجام و سرانجام در اوايل سال ٨٠ بدست رياست محترم جمهوری افتتاح و بهره برداری از آن آغاز شد.
میدان درود
اين ميدان در زير جزيره خارگ واقع گرديده و بطرف دريا ادامه يافته و دارای ٥٣ حلقه چاه بوده كه تعدادی از آنها در جزيره واقع است . توليد اين ميدان در حال حاضر ١٧٠,٠٠٠ بشكه است كه پس از تصفيه های اوليه و ثانويه در كارخانه خشكی جهت ذخيره سازی به مخازن ارسال ميشود . پروژه توسعه اين ميدان جهت صيانت مخزن با تزريق آب و گاز در دست اجراء ميباشد كه با اجرای پروژه ، توليد اين ميدان به ميزان ٢٢٠,٠٠٠ بشكه در روز خواهد رسيد.
 
سیری:
جزيره سيری در حدود ٧٢ كيلومتری خط ساحلی ايران در جنوب بندر لنگه و ٤٠ كيلومتری غرب جزيره ابوموسی واقع شده است.
 اين جزيره ١٨ كيلومتر مربع مساحت دارد. طول جزيره تقريبا ٦/٥ كيلومتر و عرض آن تقريبا ٣ كيلومتر است. با اكتشاف نفت در خليج فارس و فعال شدن شركت سوفيران در اين جزيره استخراج نفت در اين منطقه نفتی عملياتی گرديد.
میادین نفتی این منطقه
 

ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در یکشنبه یازدهم فروردین 1387 ساعت 18:29 | لینک ثابت |

 

 

محل مخزن : مخزن مارون در شمال شرقی شهر اهواز، همجوار با میادین كوپال از شمال و آغاجاری از شرق میباشد. بطور كلی این میدان در قسمت شرقی حوضه عظیم فرو افتادگی دزفول قرار دارد.

ابعاد مخزن : میدان مارون به اروند شمال غربی- جنوب شرقی در قسمت غربی تا مركزی و روند شمال شرقی – جنوب غربی در قسمت انتهای شرقی امتداد یافته و دارای 65 كیلومتر طول و بطور متوسط 7 كیلومتر عرض می باشد. فاصله بین ستیغ مخزن و عمیقترین سطح آب و نفت در سازند آسماری حدود 2000 متر میباشد .

 

خصوصیات زیر لایه ها در سازند آسماری میدان مارون

 

زیر لایه 1.00

موقعیت و مشخصات : این زیر لایه قسمت عمده ای از بالای آسماری فوقانی را شامل میشود. روی این زیر لایه بخش یك سازند گچساران (پوش سنگ) قرار دارد و زیر آن زیر لایه 11.00 از بخش قاعده ای آسماری فوقانی قرار دارد.این زیر لایه به عنوان قسمت عمده ای از آسماری فوقانــــــی بــــــا فسیلهـــــــای Borelis Melo - Mean dropsina Iranica  مشخص می گردد.

تركیب سنگ شناسی : قسمت اعظمی از این زیر لایه حدود 70% از جنس دولومیت، آهك دو لومیتی بهمراه تكه هائی از انیدرید میباشد كه عمدتاً سنك كربناته آن از نوع ‍Packstone / Grain Stone میباشد. بقیه زیر لایه  (30%) از جنس آهك میباشد كه عمدتاً Pack Stone  و گاهی نیز Wack Stone میباشد. در این زیر لایه  گاهی لایه های نازكی  از شیل / مارون و ماسه نیز دیده میشوند كه لایه های شیلی / مارنی بیشتر در شمال – شمال غربی مخزن و لایه های ماسه ای بیشتر در دماغه شرقی و غربی حضور دارند.

تخلخل: حد تخلخل در این زیر لایه بین 18% - 8% تغییر نشان می دهد . می توان گفت از انتهای غربی به سمت انتهای شرقی درصد تخلخل بهتر میگردد. از طرف دیگر مقدار سنگهای فشرده آهكی در درون این زیر لایه در غرب شمال غربی بیشتر و در شرق – جنوب شرقی كاهش یافته و برعكس درصد لومیتیزاسیون بیشتر می گردد.

 

زیر لایه 11.00

موقعیت و مشخصات: این زیر لایه قسمت قاعده ای آسماری میانی را شامل می گردد، روی این زیر لایه، زیر لایه 1.00 واقع می گردد و زیر آن زیر لایه 20.00 از بخش فوقانی سازند آسماری میانی قرار دارد .

تركیب سنگ شناسی : قسمت اعظم این زیر لایه (70%) از جنس ماسه سنگ و بقیه آن از آهك و دولومیت سندی بصورت بین لایه ای با ماسه است. گاهی نیز لایه های نسبتاً نازكی از شیل / مارن در این زیر لایه مشاهده میشود.

 

زیر لایه 20.00

موقعیت و مشخصات :این زیر لایه قسمت عمده ای از بخش فوقانی آسماری میانی را تشكیل میدهد. روی این زیرلایه، زیر لایه 11.00 از بخش قاعده ای آسماری بالایی واقع میگردد. زیر آن زیر لایه 28.00 از قمست قاعده ای آسماری فوقانی قرار دارد . این زیر لایه به عنوان بخش عمده ای


ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در یکشنبه یازدهم فروردین 1387 ساعت 18:19 | لینک ثابت |

فهرست مطالب :

»موارد استفاده ازگل حفاری

»نقش مواد در گل حفاری

»مواد معدنی مورد استفاده در حفاری

»انواع گل حفاري

»موادي كه به گل اضافه مي شود 

»مشخصات گل حفاري

»آنالیز گل حفاری

»سيستم گردش گل

»گردش گل حفاري

 

»» موارد استفاده از گل حفاری

برای انجام مراحل مختلف اکتشاف مواد معدنی فلزی و غیر فلزی ، نفت ، گاز و آب و همچنین به منظور بررسی و مطالعه خصوصیات سنگ شناسی ، آلتراسیون و کانی سازی لایه‌های زیرزمینی یک منطقه به حفاری می‌پردازند. انواع مهم حفاری عبارتند از : نوع مغزه گیر ، نوع روتاری و نوع ضربه‌ای. مواردی که برای حفاری استفاده می‌شود تابع روش حفاری ، مقاومت سنگها ، میزان شکستگی ، عمق ، مواد گازی و ترکیب کانی شناسی سنگ است.

گل حفاري غير از بالا آوردن تراشه هاي زمين كاربردهاي ديگري نيز در ته چاه انجام مي دهند كه عبارتند از خنك كردن و روان كردن مته . علت اينكه بجاي آب از گل حفاري استفاده مي شود اين است كه خرده سنگهاي حفاري شده داراي وزن مخصوص زيادي هستند و با اينكه گل بعلت سرعت زياد آنها را با خود بالا مي آورد معهذا بايد گرانروي گل بحدي باشد كه بتواند خرده سنگها را با سهولت وبه سرعت از چاه خارج كند .

گلي كه بدين ترتيب خرده سنگها  را از چاه بيرون مي كشد و بدرون صافي مخصوصي كه شبيه غربال است هدايت مي شود در آنجا خود گل از صافي عبور كرده اما خرده سنگها روي صافي باقي مي مانند و گل پس از عبور از صافي در مخزني جمع آوري و از آنجا مجددا بداخل رشته حفاري تلمبه مي شود . بدين ترتيب جريان دائمي گل از درون كاسه گردان به داخل رشته حفاري و سرمته و از آنجا به فضاي بين رشته حفاري و چاه و تا صافي مخزن ادامه پيدا مي كند .

گل حفاري باعث مي شود ستون گل حفاري به ديوار چاه فشار آورد و مانع ريزش آن شود . به علاوه بدنه چاه را اندود كرده و منافذ آنرا مي گيرد و ديگر آنكه در مواقعي كه مته در اعماق زياد به لايه گاز يا نفت ( در حفاری های نفت و گاز ) مي رسد ستون گل مانع مي شود كه گاز يا نفت از منافذ لايه مذكور كه ممكن است فشار زياد هم داشته باشد بروي چاه را يابد . به همين جهت غلظت و وزن گل حفاري بايد بيش از وزن آب و بحدي باشد كه بتواند فشار لايه متخلخل مذكور را خنثي كند .

 

»» نقش مواد در گل حفاری

 

کنترل وزن مخصوص: برای منترل مخصوص از باریت ، گالن و آهک استفاده می‌شود. در مواردی که فشار آب و یا گاز در منطقه حفاری زیاد باشد، یا حفاری در سنگ خاصی (نظیر شیل) صورت گیرد، از باریت می‌توان استفاده نمود. در صورتی که فشار آب و یا گاز در سنگهایی که حفاری می‌شود خیلی زیاد باشد، از گالن استفاده می‌کنند. از آهک به منظور کاهش وزن مخصوص کمک می‌گیرد.

مواد تغییر دهنده غلظت : به منظور بازیابی سریع مواد حفاری شده ، جلوگیری از گیر کردن مته و افزایش سرعت حفاری ، از نبتونیت سدیم‌دار ، اتاپولژیت (Attapulgite) ، آزبست ، موسکویت ، گرافیت و دیاتومیت می‌توان استفاده کرد.

کنترل ترکیب شیمیایی محلول حفاری : ترکیب شیمیایی محلول حفاری بر غلظت ، وزن مخصوص ، سرعت حفاری و دستگاههای حفاری تاثیر مستقیم می‌گذارد. مواد معدنی مورد استفاده عبارتند از بی‌کربنات سدیم ، نمک ، آهک ، دولومیت و ژیپس.

 

»» مواد معدنی مورد استفاده در حفاری

بنتونیت : به منظور جلوگیری از هدر رفتن محلول حفاری در چاههایی که درز و شکاف زیاد دارند. می‌تواند از نبتونیت سدیم‌دار به عنوان پوشش داخلی سطح چاه استفاده نمود. نبتونیت خاصیت کلوئیدی را افزایش می‌دهد. و در نتیجه درصد بازیابی پودر و سنگ افزایش می‌یابد.

میکا : برای جلوگری از گیر کردن مته در سنگهای دارای خاصیت چسبندگی زیاد ، نظیر وزن گسلی یا در سنگهای مارنی از میکا باید استفاده شود.

گرافیت : هر گاه مته و محور آن به هنگام حفاری گیر کند استفاده از گرافیت لازم می‌آید که البته بعد از بر طرف شدن مانع باید آن را از چاه خارج کرد.

باریت : برای کنترل وزن مخصوص از باریت استفاده می‌کنند.

گالن : به منظور کنترل وزن مخصوص از گالن استفاده می‌نمایند.

آهک و دولومیت : جهت کاهش وزن مخصوص و کنترل خاصیت قلیای از آهک و دولومیت می‌توان استفاده نمود.

ژیپس : برای جلوگیری از آلودگی کربنات و همچنین جهت لخته کردن کانیهای رسی از ژیپس استفاده می‌شود.

آزبست : به منظور افزایش درصد مواد حفاری می‌توان از آزبست استفاده نمود.

نمک : در موقع حفاری به منظور کنترل قطر چاه و همچنین برای کنترل پراکندگی رسها از نمک استفاده می‌شود.

کربنات و بی‌کربنات سدیم : به منظور کنترل محلولها و جلوگیری از خطر آلودگی ، کربنات را مورد استفاده قرار می‌دهند.

پرلیت و خاکسترهای آتشفشانی : این مواد به عنوان سیمان بکار می‌روند.

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در یکشنبه یازدهم فروردین 1387 ساعت 17:28 | لینک ثابت |

اولین بار در دهه 1950 میلادی در فلوریدا رابطه بین امواج لرزه ای و افزایش بردداشت مشاهده شد. برای مثال با احداث ریل راه آهن در نزدیکی چاهها مشاهده شد که با عبور قطار چاه آب با افزایش سرعت بردداشت همراه است.

در زلزله 21 ژانویه 1952 کالیفرنیا دو چاه از دو مخزن مجاور، یکی به اندازه 14 بشکه افزایش برداشت و دیگری اندازه 48 بشکه کاهش برداشت را نشان می داد که این نشان از پیچیده بودن عملکرد این امواج بر مخزن دارد.

در زلزله دیگری که در تاریخ 14 می 1970 در تاجیکستان رخ داد، تغییر مثبتی در چاههای نفتی مشاهده شد که تا مدت ها ادامه داشت. ناگفته نماند که بهره برداری از این چاهها سالها متوقف شده بود.

کار و تحقییق روی امواج در اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19 انجام شد و مشخص شد که زمین لرزه ها قادرند امواج الاستیک را درون زمین منتشر کنند.

بطور کلی دو نوع موج بوسیله زمین لرزه تولید می شود:

1- امواج P که به امواج فشاری یا Compressional معروفند.
2- امواج
S که به امواج ثانویه یا Shear معروفند.

با توجه به دانسته های ما از مکانیک سیالات، امواج P قادرند در سیالات (مانند نفت، گاز و آب) و جامدات منتشر شوند در حالی که امواج S فقط در جامدات منتشر می شوند.

استفاده از دو نوع موج لرزه ای برای تحریک چاه متداول می باشد:

1- موج پر قدرت فرا صوتی (High Power Ultra Sonic Wave)
2- موج صوتی با فرکانس پایین (
Low Frequency Sonic Wave)

امواج فراصوتی بوسیله ابزاری که دارای نوسان گرهای هیدرو دینامیکی می باشد، بدرون چاه فرستاده می شود و مورد استفاده آن برای تمیز کردن کف چاه از scale ها، کاهش دادن اثر پوسته و Mud Penetration می باشد. در پروژه های نمونه موفقیت این روش در ازدیاد بردداشت 40 تا 50 درصد می باشد. تاثیر این اموج می تواند تا سالها و ماهها وجود داشته باشد. اما مشکل این روش محلی بودن آن می باشد.

 

                         

 

استفاده از امواج صوتی با بسامد پایین برای تحریک تمام مخزن می باشد


ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در پنجشنبه هشتم فروردین 1387 ساعت 14:38 | لینک ثابت |
بعد از انجام عملیات لرزه نگاری، نوبت به پردازش و تعبیر و تفسیر داده های لرزه ای می رسد. انجام این عملیات نیاز به بررسی کامل داده ها و خطوط لرزه های بدست آمده از عملیات را می طلبد. بعد از معرفی نمایش چگالی متغیر که داده ها را به صورت طیف رنگی در رنج تغییر و جهت دامنه نمایش می دهد، دنیای جدیدی در پردازش داده ها معرفی شد.

از ویژگی های بارز نرم افزار SeisScape اینست که علاوه بر نمایش داده ها بصورت طیف رنگی، آنها را نیز بصورت تغییر در سایه و نور بر اساس تغییر در دامنه نمایش می دهد.

 

این نرم افزار برای نمایش خطوط لرزه ای ثبت بوسیله گیرنده های مورد استفاده در عملیات لرزه نگاری، طراحی شده است که قادر است که خطوط لرزه ای دو بعدی را به صورت سه بعدی نمایش دهد.

 

              

                             نمایش خطوط دو بعدی لرزه ای بصورت سه بعدی

 

بدین معنی که ثبت های دریافت شده بوسیله یک خط مسقیم گیرنده (in-line یا cross-line) را گرفته، بعد از اعمال عملیات تعریف شده، با توجه به دامنه خطوط نسبت به خطوط قبلی و بعدی، آنها را بصورت پستی و بلندی هایی که نمایان تغییر در دامنه و جهت دامنه (Peak و Trough) های خطوط لرزه نگاری می باشد، نمایش دهند. برای درک این مطلب خط لرزه ای را در نظر بگیرید. سپس آنرا 90 درجه نسبت


ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در پنجشنبه هشتم فروردین 1387 ساعت 11:37 | لینک ثابت |
 

 مته وسيله اي است در انتهاي رشته حفاري به منظور کندن زمین بسته می شود.

 

   

 

    

 

 

كه بطور كلي سه دسته مي باشند:

1) Milled Teeth يا (Steel Tooth) كه انواع مته هاي tri-cone است و دندانه هاي آن بصورت مخروطي مي باشند.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط رضا صفری در پنجشنبه هشتم فروردین 1387 ساعت 11:24 | لینک ثابت |