بررسي، تجزيه و تحليل آزمايشات چاهها به خصوص آزمايش تعيين شاخص بهرهدهي چاههاي توليدي نفت و گاز (Productivity Index : PI ) از اهميت بسزائي برخوردار است به طوريكه با انجام آزمايشات چاه آزمايي پارامترهاي مختلف مخزن از قبيل نفوذ پذيري سنگ مخزن، ميزان ضريب پوسته و دسته اي ديگر از اين پارامترها مي تواند حاصل شود كه بيانگر عملكرد مخزن و مكانيسم توليد مي باشد و تصميم گيري پيرامون تغيير شرايط بهره برداري را آسان مي نمايد. در اين راستا نرمافزار Pansys توانائي آناليز، تطابق تاريخچه و طراحي Well Test ( چاهآزمائي ) را دارد كه با استفاده از داده هاي ورودي به نرم افزار كه معمولا“ تغييرات فشار و دما بر حسب زمان مي باشند و با دستگاههاي ثبت فشار مانند امرادا يا دستگاههاي الكترونيكي حافظه دار (Memory Gauge) اندازه گيري شده اند، به آناليز آزمايش پرداخته و پارامترهاي فوق الذكر را به عنوان خروجي محاسبه مي نمايد. اساس محاسبه ، تجزيه و تحليل اطلاعات بر مبناي روشهاي چاه آزمايي مانند Horner Plot و ... مي باشد.

نرمافزار Pansys محصول شركت ( Edinburgh Petroleum Services ) است. نسخة ( Ver 2.6028) اين نرمافزار بايد روي سيستمهاي عامل Windows 98 به پائين نصب شود تا از كارآئي لازم برخوردار باشدو ممكن است بر روي سيستمهاي عامل ديگر نظير ويندوز XP و 2000 كارآئي مطلوبي نداشته باشد. هر فايل Pansys در نسخة فوقالذكر قادر است اطلاعات مربوط به حداكثر 5 چاه را در خود جاي دهد كه براي هر چاه نيز امكان وارد نمودن 5 سري اطلاعات ورودي وجود دارد. همچنين براي هر چاه ماكزيمم تا 42 ستون از اطلاعات مختلف را مي توان وارد كرد ضمن آنكه براي آناليز هر تست فقط اطلاعات مريوط به زمان، دبي و فشار مهم است.
نرمافزار Pansys ميتواند دادههاي فشار، دبي و زمان
ادامه مطلب
Perforation
قسمت عمده تكميل يك چاه مشبك كردن لايه توليدي آن مي باشد. اين عمل كلاً بدان معني است كه ارتباط بين لايه توليد كننده و داخل چاه را برقرار مي نمايند و در حقيقت با سوراخ كردن جداره پوششي چاه عمل صورت مي پذيرد . انجام اين امر پس از مطالعه كامل سنگ مخزن و مشخص كردن محل لايه توليدي صورت مي گيرد و در انجام آن بايستي دقت زياد به كار برد بخصوص از نظر عمق زيرا كه در صورت اشتباه و يا نقص در عمل مشكلات عديده اي بروز خواهد كرد .
امروزه به دو صورت جداره پوششي را مشبك مي نمايند. يكي توسط گلوله هاي بخصوصي كه با روش مخصوصي به طرف ديواره فلزي چاه در عمق مورد نظر پرتاب مي گردد و ديگري بوسيله شهاب فلزي كه بوسيله باروت بوجود مي آيد . در حقيقت مي توان گفت طرز عمل هر دو تقريباً مشابه است و فقط نوع گلوله ها متفاوت مي باشد (بديهي است زماني كه لايه توليدي بودن پوشش فلزي تكميل مي گردد (open hole) ديگر عمل مشبك كردن لازم نيست .)
انـواع مـشبـك كنـنـده هـا
1- گـلـولـه هاي مشبـك كنـنـده
درحقيقتمشابهگلولههايتفنگعملمينمايد . بدانمعنيكهپسازانفجارمختصريكهتوسط باروت درداخلتفنگ انجام ميگيردگلوله اي فلزي از آن خارج و به سمت ديواره فلزي چاه پرتاب مي گردد . كاليبرگلوله دراندازه هاي 8/1 تا 1 اينچموجوداست وسرعتنهائيدرسرگلولهتا3300 فوتدرثانيهميرسد . ازايننمونهمشبككننده
ادامه مطلب
حــفــاري چــاه
Drilling
پس از مطالعات مختلف زمين شناسي و انجام آزمايشهاي متفاوت بر روي نمونه هاي سنگهاي رسوبي و اعمالي نظير لزره نگاري ، زمين شناسان به وجود نفت و يا گاز در يك محل پي مي برند (امروزه تقريباً ثابت شده است كه نفت از بقاياي جانداراني كه ميليونها سال قبل بر روي زمين ميزيسته اند به وجود آمده است ) . سپس با توجه به موقعيت محل و بررسي تمام جوانب حفاري در آن منطقه شروع مي گردد . بديهي است در حوزه هاي شناخته شده با در نظر گرفتن برنامه توسعه اي و حدود مخزن نفتي (يا گاز) زيرزميني و اينكه بهرحال بايستي نفت وگاز زيرزمين را استخراج نمود ، اقدام به حفر چاههاي جديد مي گردد .

بحث راجع به حفاري به هيچ وجه در اين اندك نمي گنجد و احتياج به تبحر كامل و اطلاعات وسيع و فرصت لازم دارد ، لذا در چند جمله آينده فقط اشاره اي به مختصري از كليات مي گردد . خوشبختانه كتب و جزوه هاي بسيار و افراد مطلع وجود دارند كه جهت آشنائي با تكنيك حفاري بايستي بدانها مراجعه نمود .
معمولاً چاههائيكه قبل از تثبيت وجود نفت يا گاز حفر مي گردند به نام چاههاي اكتشافي معروفند (Exploration well) (در مناطق شناخته شده نيز چاه اكتشافي به دنبال هدف به خصوصي نيز ممكن است نظير چاه شماره 101 در ميدان نفتي اهواز كه جهت بررسي وضع مخزن نفتي جديدي كه در زير مخزن مورد استفاده فعلي موجود است حفرگرديد ). حفاري چاههاي اكتشافي معمولاً با دقت بيشتري نسبت به حفر يك چاه در محل شناخته شده صورت ميگيرد و خود دلايل بسيار دارد كه مهمترين آن ناشناس بودن وضع لايه هاي زيرزميني در حوزه جديد مي باشد . در حين حفر اين نمونه چاهها و حتي پس از اتمام حفاري سعي مي گردد كه حتي الامكان اطلاعات بيشتري (وبادقت بيشتر) كسب گردد چرا كه اعمال بعدي كه در اين چنين حوزه هائي صورت مي گيرد اين اطلاعات را به عنوان مبنا در پيش خود دارد .
ادامه مطلب
دستگاههاي MQG دستگاههاي الكترونيكي حافظه داري مي باشند كه براي اندازه گيري دما و فشار درون چاه به طور همزمان به كار مي رود و داراي يك باطري و يك بورد حافظه مي باشد. اگر اين گيج (Gauge) با سيم درون چاه رانده شود داده ها در حافظة آن ثبت شده و پس از پايان كار، با اتصال گيج به كامپيوتر داده ها با نرم افزار خاصي به كامپيوتر منتقل مي شود ( .(MRO: Memory Reading Out ولي اگر دستگاه به وسيله كابل مخصوصي كه قابليت انتقال داده ها با سطح را داشته باشد درون چاه رانده شود، همزمان با ثبت اطلاعات مي توان داده ها را سر چاه نيز مشاهده و ثبت نمود. (SRO: Surface Reading Out)

تواناييها
گيج كوارتز حافظه دار ثبت كننده فشار و دما(Temperature-Pressure Memory Quartz Gauge) بسته به نوع دستگاه داراي توانايي هاي زير مي باشد(مشخصات دستگاه (MQG:
1- كار در فشار و دماي بالا به صورت استاندارد تا 180 و در صورت لزوم تا 200 درجه سانتيگراد.
2- قابليت سرويس دهي در آزمايش هاي بلند مدت با مصرف پايين و حافظه بالاي ذخيره اطلاعات در حدود 200000 داده
3- حمل و نقل و كاربرد آسان به دليل ابعاد كوچك .
اساس كار اين نوع گيج (Gauge) بر مبناي ساطع شدن اشعه هايي از فلز كوارتز یا سایر فلزات دارای خاصیت رزنانس ( فلز به كار برده شده) هنگام قرار گيري در محيط هاي با فشار بالا و تبديل به داده هاي ديجيتالي مي باشد.
نرم افزار تبديل داده ها
هدف اصلي از آزمايش هاي ثبت فشار درون چاهها، كسب داده هاي دقيق و قابل اعتماد در سريع ترين زمان ممكن مي باشد. وسيلة M.Q.G-X كيفيت داده هاي اندازه گيري شده را تضمين مي نمايد. نرم افزار ...
ادامه مطلب

