برای دانلود به ادامه مطالب بروید
ادامه مطلب
حركات نمكي سازند هرمز كه از فاز كوهزائي كيمرين پيشين شروع ميشود در تشكيل ساختمانهاي بزرگ درحوزه رسوبي خليج فارس رل مهمي را در تشكيل ذخاير بزرگ نفتي و گازي بازي مي كند. بطوريكه مشاهده مي شود قبل از حركات كوهزائي آلپن پسين اين ساختمانها در نواحي خليج فارس بوجود آمده و در اثر فشار زياد رسوبات روي طبقات سنگ مادر قسمت عميقتر حوزه رسوبي باعث تشكيل نفت و گاز گرديده و بطرف گنبدها و طاقديسهاي زير زميني تشكيل شده بوسيله حركات نمكي (Pillowstructure) مهاجرت اوليه نموده و خلل و فرج اوليه سنگ را اشغال كرده و باعث حفظ اين خلل و فرج و در پی آن باعث تشكيل بزرگترين ذخيرههای نفتي و گازي دنيا شده است.
بدليل رسوبات مداوم و فرورفتگي تدريجي حوزه رسوبي خليج فارس و رسوبات ضخيم بيش از نه هزار متر از دوران اول تا آخر دوران سوم در قسمت عميق حوزه يعني در لرستان و خوزستان و بندرعباس بر روي هم انباشته شده است. نقشه هم ضخامت دورههاي مختلف زمين شناسي از پرمين تا ميوسن در اين منطقه بزرگ حوزه خليج فارس مؤيد حركات نمكي و تشكيل ساختمانهاي بزرگ زير زميني براي ذخيره سازي هيدروكربن است و در قسمت پلاتفورم عربستان كمترين ضخامت رسوبات را نشان مي دهد. حركات نمكي سازند هرمز كه از كيمرين شروع شد باعث بالا آمدگي بعضي نواحي بخصوص در ناحيه قطر ـ كنگان كمترين ضخامت كرتاسه را نقشه هم ضخامت دوره كرتاسه را نشان ميدهد كه دليل بالا آمدگي ناحيه و باحتمال زياد در اثر حركات نمكي و حركات قارهاي بوده است.
مهاجرت اوليه گاز از قسمت عميق حوزه بطرف ساختمانهاي بوجود آمده در پرمين سنگ آهكي و دولوميتي سازند دالان را از گاز اشباع نموده و بزرگترين ذخاير گازي روي زمين رابوجود آورده است ( مثل ميدانهاي گازي – قطر پارس و كنگان و نار (مهاجرت اوليه نفت از قسمت عميق حوزه رسوبي در شمال پلاتفرم عربستان بطرف طاقديسهاي كم شيب و بزرگ كه در اثر حركات قارهاي و بخصوص حركات نمكي بوجود آمدهاند حركت نموده و خلل و فرج سنگهاي ماسهاي كرتاسه در زبير و بورگان و سنگ آهكي و دولوميتي ژوراسيك بالا را در عربستان اشباع نموده و بزرگترين ذخاير نفتي زمين را بوجود آورده است .
پس از حركات كوهزائي و بوجود آمدن طاقديسهاي زيادي در رشته جبال زاگرس بعضي از آنها مانند طاقديس كبير كوه با بيش از 2500 كيلومتر مربع وسعت بعلت مهاجرت اوليه هيدروكربن، بيشتر گازهاي موجود در قسمت عميق حوزه رسوبي را به طرف طاقديسهاي بالشي ناحيه مهاجرت كرده و خلل و فرج سنگ مخزن آهكي و دولوميتي پرمين را در طاقديسهاي اوليه ناحيه كنگان – قطر را پر نموده است. پس از حركات كوهزائي آلپن و بوجود آمدن طاقديسهاي بزرگي مثل كبير كوه هيدروكربني باقي نمانده كه در اثر مهاجرت ثانوي طاقديسهاي مزبور را تغذيه نمايد. گرچه اين نقشهها بسيار عمومي و با مقياس خيلي كوچك رسم شده است ولي از نظر منطقه خليج فارس حاوي اطلاعات بسيار مفيدي ميباشند و با در نظر گرفتن نقشههاي مزبور كه فتوكپي آن پيوست است درباره حركات نمكي بهمراه حركات قارهاي و تأثير آن در تشكيل طاقديسهاي بالشي قبل از كوهزائي و بوجود آوردن بزرگترين ميدانهاي نفتي و گازي دنيا در اين منطقه بحث خواهد شد.
ديباچه ـ ليس (1950) جزو اولين كساني بود كه زمين شناسي و تكتونيك، توليد زياد و ذخيره عظيم بزرگ سنكلينال خليج فارس را برشته تحرير در آورد. زمين شناسان ديگري بعد از ليس مقالات و اطلاعات با ارزشي ارائه نمودند بخصوص دانينگتن (1967) ، ن. اي. فالكن (1967) جي. اشتوكلينموريس كامن كي و ز. ر بيدون (1974) اطلاعات و مقالات جالبي درباره زمين شناسي و مخازن اين منطقه وسيع انتشار دادهاند و در حل مسائل زمين شناسي و اكتشافات هيدروكربن اين منطقه رل بزرگي داشتهاند. پس از آن تاريخ تا به حال اطلاعات ذي قيمتي در اثر اكتشافات حفاري و زمين شناسي كه در كشورهاي اطراف خليج فارس انجام گرفته بدست آمده است كه ميتوان نقشه منحنيهاي هم ضخامت دورههاي مختلف را با توجه به اطلاعات بدست آمده تجديد نظر و ترسيم نمود.
اینجانب رضاصفری دانشجوی مهندسی نفت دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت هستم.این وبلاگ به منظور درج مطالب تخصصی مهندسی نفت و همچنین ارتباط بیشتر دانشجویان مهندسی نفت ایجاد شده است .در این وبلاگ سعی شده است با ارائه مطالب مفید و آموزنده در مورد مهندسی نفت به دانشجویان و علاقه مندان به این رشته کمک ناچیزی شود.دوستانی که علاقه مند به درج مطلب در این وبلاگ هستند لطفا از طریق ایمیل و یا ثبت نظر من را مطلع کنند تا مطالب آنها با نام خودشان در وبلاگ قرار گیرد.از آنجا که یکی از اهداف ما جلب نظر دوستان است نظرات شما در این راه یاری دهنده ما خواهد بود.
